Uczestników XXVIII Forum Polonijnego
„Kościół na straży sumienia narodu”
obradującego w Toruniu w dniach 24–26 kwietnia 2026 r.
w sprawie poparcia dla ustanowienia Sanktuarium Narodowego w Gietrzwałdzie
Preambuła
My, uczestnicy XXVIII Forum Polonijnego „Kościół na straży sumienia narodu”, obradującego w Toruniu w dniach 24–26 kwietnia 2026 r., zorganizowanego przez Akademię Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu oraz Polskie Stowarzyszenie Morskie Gospodarcze im. Eugeniusza Kwiatkowskiego, świadomi historycznej odpowiedzialności Polonii za zachowanie i przekazywanie polskiego dziedzictwa duchowego, narodowego i kulturowego, uznając, że trwałość Narodu Polskiego opiera się nie tylko na strukturach państwowych, lecz także na pamięci, wierze, języku, kulturze i moralnej jedności wspólnoty, a także przekonani, że szczególne miejsca polskiej historii winny być otaczane należną czcią, ochroną i troską, niniejszym podejmujemy uchwałę następującej treści:
§ 1 Uczestnicy XXVIII Forum Polonijnego wyrażają pełne i jednoznaczne poparcie dla inicjatywy ustanowienia Sanktuarium Narodowego w Gietrzwałdzie.
§ 2 Uznajemy, że Gietrzwałd zajmuje miejsce szczególne w dziejach religijnych, historycznych i narodowych Polski, a jego znaczenie wykracza poza wymiar lokalny i regionalny, stanowiąc trwały element wspólnej pamięci Narodu Polskiego oraz duchowego dziedzictwa przekazywanego kolejnym pokoleniom.
§ 3 W naszej ocenie Gietrzwałd jest jednym z tych miejsc, w których w sposób wyjątkowo wyrazisty ujawnia się związek pomiędzy wiarą, językiem polskim, pamięcią historyczną oraz trwaniem wspólnoty narodowej. Dlatego winien być postrzegany nie tylko jako sanktuarium religijne, lecz również jako ważny znak ciągłości historii Polski oraz moralnej i kulturowej siły narodu.
§ 4 Dla Polonii światowej Gietrzwałd posiada znaczenie szczególne. Pozostaje on bowiem symbolem duchowej więzi z Ojczyzną, miejscem pamięci i zakorzenienia, a zarazem przypomnieniem, że polskość trwa również poza granicami państwa — w języku, wierze, kulturze, wychowaniu oraz odpowiedzialności za zachowanie narodowego dziedzictwa.
§ 5 Uczestnicy Forum wyrażają przekonanie, że Gietrzwałd powinien być traktowany także jako miejsce ważne dla szerszej wspólnoty międzynarodowej, jako świadectwo zakorzenienia wspólnot ludzkich w trwałym porządku moralnym, religijnym i kulturowym. W epoce kryzysu tożsamości, relatywizmu aksjologicznego i osłabienia pamięci historycznej pozostaje on ważnym znakiem przywiązania do wartości współtworzących dziedzictwo Cywilizacji Łacińskiej.
§ 6 Uważamy, że nadanie Gietrzwałdowi rangi Sanktuarium Narodowego byłoby aktem należnego uznania dla jego roli w historii Polski, dla jego znaczenia w kształtowaniu świadomości narodowej oraz dla jego miejsca w duchowym pejzażu polskiego narodu — zarówno w kraju, jak i w diasporze.
§ 7 Apelujemy do władz kościelnych, instytucji życia publicznego, środowisk naukowych, organizacji społecznych, wspólnot polonijnych oraz wszystkich osób zatroskanych o dobro Polski i zachowanie jej dziedzictwa o poparcie starań zmierzających do ustanowienia Sanktuarium Narodowego w Gietrzwałdzie.
§ 8 Wzywamy zarazem do szerszego upowszechniania wiedzy o Gietrzwałdzie jako miejscu o doniosłym znaczeniu dla historii Polski, tożsamości narodowej Polaków, duchowej jedności Polonii oraz dla ochrony wartości, które przez stulecia współtworzyły polski etos narodowy i cywilizacyjny.
§ 9 Apelujemy również do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wyrażenie publicznego poparcia dla inicjatywy ustanowienia Sanktuarium Narodowego w Gietrzwałdzie, o objęcie jej należnym autorytetem Rzeczypospolitej oraz o przyczynienie się do nadania tej sprawie odpowiedniej rangi państwowej, narodowej i międzynarodowej. Uważamy, że znaczenie Gietrzwałdu — jako miejsca szczególnego dla historii Polski, duchowej tożsamości Narodu oraz więzi łączącej Ojczyznę z Polonią świata — uzasadnia potrzebę jego szerszego i godnego wyeksponowania także w przestrzeni międzynarodowej.
§ 10 Uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia.
Gietrzwałd należy do miejsc szczególnych w duchowej i historycznej topografii Polski. Jego znaczenie nie ogranicza się do wymiaru religijnego, lecz obejmuje również pamięć narodową, ciągłość polskiej kultury oraz świadomość wspólnoty, która przez dzieje zachowywała swoją tożsamość poprzez wiarę, język i przywiązanie do tradycji. Dla Polonii pozostaje on ważnym symbolem więzi z Ojczyzną, a dla świata — czytelnym świadectwem znaczenia trwałych wartości moralnych, religijnych i cywilizacyjnych.
Podjęto w Toruniu, dnia 26 kwietnia 2026 r.
podczas XXVIII Forum Polonijnego „Kościół na straży sumienia narodu”
Toruń, ul. Droga Starotoruńska 3
Inicjatywa:
Alina i Piotr Winiarscy
Zespół Gietrzwałd 150
Globalna Inicjatywa Polonii
przy stowarzyszeniu polonijnym
Poland Business Center World
Westhafenstr. 1
13353 Berlin, Niemcy
e-mail: kontakt@gietrzwald150.org
strona: www.gietrzwald150.org
Uwaga: Dla porządku pragniemy dodać, że inicjatywa została podpisana przez licznych, ale nie wszystkich uczestników Forum. Podpisy uczestników/przedstawicieli środowisk polonijnych do wglądu: Zespół Gietrzwałd 150.